Totale knie prothese

achtergrond
operatie
nabehandeling
mogelijke complicaties                                                                                                             veel gestelde vragen 

achtergrond

Totale Knie Prothesen (TKP) werden in de 60'er jaren van de vorige eeuw ontwikkeld, dit was voornamelijk pioniers- en ontwikkelingswerk. Maar sinds de 80'er jaren zijn goede resultaten behaald met nieuwere typen prothesen. De voornaamste verbeteringen waren dat deze prothesen meer gemaakt werden als de natuurlijke knie en ook een natuurlijker bewegingspatroon toelieten. Ook de slijtage van de prothesen daalde door betere vorm en materialen. Toch is het, door de uitzonderlijke complexe en ook asymmetrische bouw van de natuurlijke knie, nog niet mogelijk om een knieprothese te maken die in de manier van bewegen echt hetzelfde is als de natuurlijke knie.
Wij volgen de nieuwe ontwikkelingen wat betreft knieprothesen actief en nauwgezet, maar vooralsnog kiezen wij voor "bewezen" prothesen, dwz. prothesen die in zeer grote series tot goede resultaten hebben geleid. We baseren ons hierbij ondermeer op de gegevens van de Scandinavische "prothese registers" waarin de door ons gebruikte LCS knie zeer goed scoort.

operatie  (meer informatie)

Een knieprothese operatie duurt zo'n 60 - 90 minuten. Bij het plaatsen van een knieprothese worden de versleten kraakbeen oppervlakken van de knie vervangen door metalen en kunststof delen. Om het het bovenbeens deel van het gewricht wordt een metalen "kap" geplaatst, dit is het bovenste halfronde deel op bovenstaande afbeelding.
Op het onderbeens deel van het gewricht wordt een metalen plaat vastgezet. Beide metalen delen worden met botcement op zo'n manier vastgezet dat de knie direct belast kan worden.
Tussen deze twee metalen delen wordt een kunststof (poly ethyleen) "meniscus" als loopvlak geplaatst. Dit kunststof deel zorgt dat de passing tussen boven- en onderbeensdeel optimaal is.

nabehandeling

Zoals gezegd, een nieuwe knie kan meteen belast worden. Tijdens de operatie wordt de beweeglijkheid van de nieuwe knie getest, en de eerste 6 - 10 weken van de nabehandeling staan in het teken van wondgenezing en het op gang brengen van de knie. In het algemeen is het zo dat een knie die voor de operatie al erg stug was (slecht buigen en onvolledig strekken), na de operatie moeilijker op gang komt dan een knie die nog een goede beweeglijkheid had voor de operatie.
U mag verwachten dat de erge pijn die met een versleten knie gepaard gaat binnen enkele dagen na de operatie weg is. Maar het duurt in totaal ca. 9 maanden voordat alle strukturen rond de nieuwe knie, denk aan spieren en kapsels, helemaal genezen zijn en kracht en beweeglijkheid niet verder meer verbeteren.
Toch wordt een nieuwe knie nooit zoals de natuurlijke knie, ook bij een goed functionerende knieprothese kunnen  ongemakken blijven bestaan zoals het gevoel dat de knie "anders" is, veminderde beweeglijkheid ivm met wat u gewend was, soms pijn of een klik- of "kloenk" gevoel.

mogelijke complicaties

De meest vervelende complicatie na een knieprothese operatie is een bacteriele infectie. Dit kkomt bij 1 - 2% van de knnie prothese operaties voor. Het probleem is dat bacterien zich hechten aan de kunststof delen van de nieuwe knie waardoor zo'n ontsteking met bacterien vaak niet goed met antibiotica te behandelen. Ik sommige gevallen moet dan nieuwe knie worden verwijderd. Vervolgens wordt de ontsteking behandeld, en pas hierna, soms enkele weken of zelfs maanden later, kan de er weer een nieuwe knie prothese worden geplaatst.

Andere complicaties na een knie prothese zijn botbreuk en losschieten van het kunststof deel van de prothese. Deze complicaties zijn nog zeldzamer dan een ontsteking en vrijwel altijd een nieuwe operatie goed op te lossen.

Zenuwletsel na een knie operatie is er vaak als we naar de huidzenuw kijken. Het is eigenlijk niet te voorkomen als er een snee aan de voorkant van de knie moet worden gemaakt dat het deel van de huid aan de buitenkant van de knie "doof" voelt. Dit voelt raar, maar went in bepaalde mate wel. Het heeft gelukkig geen invloed op hoe u met de nieuwe knie zult kunnen lopen.
Dit geldt wel voor een letsel van een spierzenuw. Dit is een zeldzaam letsel, ontstaat relatief vaker bij knieen met ernstige misvormingen voor de ingreep. Doorgaans herstelt de zenuw vanzelf, maar dit kan wel een jaar duren en in een enkel geval blijft zwakte van de voetheffers bestaan.

Op de langere termijn (jaren) na een knie prothese operatie kan het probleem losraken van een van de metaal delen zijn. Voor loslating  is vaak een "revisie" operatie nodig waarbij opnieuw een knieprothese wordt geplaatst.

veel gestelde vragen

Wat weegt zo'n nieuwe knie ? : ca 400 gram (Daar merkt u niets van).

Gaan de poortjes piepen op het vliegveld ?  : Meestal Wel
Afhankelijk van hoe scherp het detectiepoortje staat ingesteld. Meestal gaan ze wel af, zeker bij magere mensen. Uitleggen welke operatie u heeft gehad en het litteken laten zien helpt.

Welke sporten kan ik doen na een nieuwe knie ? :  Fietsen is meestal de beste training
Maar u mag met een nieuwe knie ook tennissen ("baseline tennis" zeggen de Engelsen zo mooi), golf, skien (als u dit al kon), (berg)wandelen, zwemmen. Nieuwe knieen zijn niet gemaakt voor hardlopen als conditiesport.

Moet ik Antibiotica gebruiken bij de Mondhygieniste of Tandarts? : Nee
Voor een gewone behandeling bij de mondhygieniste of tandarts is bescherming met antibiotica niet nodig en niet zinvol. Menig tandarts of mondhygienist wil uit voorzorg toch graag antibiotica geven, maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat dit nut heeft. Alleen bij grotere procedures (wortelkanaal bv) of 'vieze' ingrepen (kaakabces) lijkt antibiotica profylaxe verstandig.

Antibiotic prophylaxis before invasive dental procedures in patients with arthroplasties of the hip and knee
I. Uçkay, MD, Infectious Disease Consultant1; D. Pittet, MD, MS, Professor of Medicine, University of Geneva Hospitals.
More than a million hip replacements are carried out each year worldwide, and the number of other artificial joints inserted is also rising, so that infections associated with arthroplasties have become more common. However, there is a paucity of literature on infections due to haematogenous seeding following dental procedures. We reviewed the published literature to establish the current knowledge on this problem and to determine the evidence for routine antibiotic prophylaxis prior to a dental procedure.
We found that antimicrobial prophylaxis before dental interventions in patients with artificial joints lacks evidence-based information and thus cannot be universally recommended.

Antibiotic prophylaxis not indicated in dental procedures in patients with a joint prosthesis.
van der Bruggen JT, Mudrikova T.  Ned Tijdschr Geneeskd. 2007 Jul 14;151(28):1575.
Universitair Medisch Centrum Utrecht, afd. Interne Geneeskunde en Infectieziekten, Postbus 85.500, 3508 GA Utrecht.
Antibiotic prophylaxis is suggested for high-risk patients undergoing dental procedures to prevent haematogenous infection of the artificial joint. However, randomised placebo-controlled trials are lacking. Case reports are difficult to interpret, because bacteraemias are very common after chewing and tooth brushing anyway. Widespread use of antibiotics has serious downsides. Therefore, more convincing data are needed to support the use of antibiotic prophylaxis for high-risk patients.